OSI MODEL

OSI (Open Systems Interconnection) Model, cihazların birbiri ile iletişim kurabilmesi için takip etmesi gereken ve geliştiriciler tarafından kullanılan, uluslararası kabul görmüş bir referans modelidir.

OSI modelinde 7 katman bulunuyor. Bu katmanların her biri iletişim sürecindeki belirli görevler ve kuralları tanımlıyor.

Layer 1 (Physical)

OSI Modelinin ilk katmanı fiziksel katmandır. Bu katmanda veriler bitler haline dönüştürülür ve fiziksel ortamlar (kablolar, fiber optik, radyo sinyalleri gibi) üzerinden iletilir.

Kullanılan Metot ve Araçlar:

• Kablolar (Ethernet, fiber optik)
• Modemler
• Hub’lar
• Switch’ler

Layer 2 (Data Link)

Ağ katmandan gelen veriyi fiziksel katmana iletir. Burada veriler bölünerek çerçeveler (frame) oluşturur. Frameler, verileri kontrol ederek gönderilmesini sağlar. Bu işlemlerin büyük çoğunluğu ağ kartı üzerinde olur. Data Link katmanı iki alt bölüme ayrılır. Bunlar; MAC (Media Access Control) ve LLC (Logical Link Control).

MAC (Media Access Control): Verilerin medya üzerinde nasıl taşınacağını düzenler, fiziksel adresleme (MAC adresi) bu seviyede gerçekleşir.

LLC (Logical Link Control): Çerçeveleme, hata kontrolü ve akış kontrolünü yönetir.

Kullanılan Araçlar ve Metotlar:

• Switch’ler
• Köprüler (Bridges)
• Ağ kartları (NIC)

Layer 3

Ağ katmanı veri paketine farklı bir ağa gönderilmesi gerektiğinde yönlendiricilerin kullanacağı bilginin eklendiği katmandır. Bu katmanda veriler paket olarak taşınır. Adres bilgisi eklenir ve verilerin iletilmesi için en uygun rota çizilir. IP protokolü bu katmanda çalışır. Verilerin kaynak, hedef IP’si, yaşam süresi eklenerek paket oluşturulur. Oluşturulan paketler en uygun rotaya göre gönderilir.

Kullanılan Araçlar ve Metotlar:

• Yönlendirme
• Mantıksal Adresleme

Layer 4

Taşıma katmanı üst katmanlardan gelen veriyi ağ paketi boyutunda parçalara böler. Üst katmandan gelen veriyi segmente bölerek bir alt katmana iletilmesini sağlar. Alt katmandan gelen veriyi de birleştirip bir üst katmana iletir. TCP ve UDP protokolleri bu katmanda çalışır.

Kullanılan Araçlar ve Metotlar:

• Proxy sunucuları
• Yük dengeleyiciler

Layer 5 (Session)

İki uygulama arasında oturum açmak, yönetmek ve sonlandırmak için kullanılan bir iletişim katmanıdır. Bir bilgisayar birden fazla bilgisayarlarla aynı anda iletişim içinde olduğunda, gerektiğinde doğru bilgisayarla konuşabilmesini sağlar. NetBIOS ve RPC (Remote Procedure Call) protokolleri bu katmanda kullanılır.

Kullanılan Araçlar ve Metotlar:

• Sunucu uygulamaları (örneğin, veri tabanı sunucuları)

Layer 6 (Presentation)

Uygulama katmanına verileri gönderir, verinin yapısında düzenleme yapar. Yollanan verinin karşı bilgisayar tarafından anlaşılacak şekilde çevririr. Verinin formatı bu katmanda belirlenir. SSL/TLS, JPEG, MPEG protokolleri bu katmanda kullanılır.

Kullanılan Araçlar ve Metotlar:

• Şifreleme yazılımları
• Medya oynatıcıları

Layer 7 (Application)

Doğrudan kullanıcıdan bilgi alır ve gelen verileri kullanıcıya götürür. Bu katmanda kullanıcıların gereksinimleri karşılanır. Uygulamaların ağ üzerinde çalışmasın sağlar. SSH, telnet, FTP, TFTP, SMTP, SNMP, HTTP, DNS protokolleri ve tarayıcılar bu katmanda çalışır.

Kullanılan Araçlar ve Metotlar:

Web tarayıcıları

E-posta istemcileri

FTP istemcileri

TCP/IP MODEL

 (Transmission Control Protocol) ve IP (Internet Protocol) protokollerinin birleştirilmesiyle oluşturulan internet üzerindeki bir iletişim metodudur. TCP/IP, özellikle İnternet protokollerinin geliştirilmesi için kullanılırken, OSI modeli, genel ağ iletişim standartlarının belirlenmesine yardımcı olur.

OSI Modeli

1. 7 katman’dan oluşur (Fiziksel, Veri Bağlantı, Ağ, Taşıma, Oturum, Sunum, Uygulama).
2. Teorik bir çerçeve sunarak ağ iletişimini standartlaştırmak için kullanılır.
3. Her katman farklı protokollerle çalışabilir.
4. Daha modüler bir yapı; her katman bağımsızdır.
5. Kullanım Alanı: Eğitim ve öğretim için idealdir; ağ iletişimini anlamak için kullanılır.

TCP/IP Modeli

1. Katman Sayısı: 4 katman (Link, Ağ, Taşıma, Uygulama).
2. İnternet iletişimi için pratikteki gereksinimlere göre geliştirilmiştir.
3. Belirli protokollere (TCP, IP, HTTP) odaklanır.
4. Modülerlik sınırlıdır; bazı katmanlar birbirine bağlıdır.
5. Kullanım Alanı: Gerçek dünyada yaygın olarak kullanılır; Internet protokollerinin temelini oluşturur.